Schema markup nedir, nasıl eklenir?

Schema markup nedir ve nereye eklenir?

Bir sayfayı okuyan insan, başlıktan ve düzenden bunun bir hizmet sayfası mı yoksa bir haber mi olduğunu anlar. Makine anlamaz; onun gördüğü etiketlenmemiş metindir. Schema markup, bu boşluğu kapatmak için sayfaya eklenen ve 'bu sayfa bir Kuruluşa ait, bir Hizmeti anlatıyor, şu adreste bulunuyor' diyen yapılandırılmış veridir.

Üç yazım biçimi var — JSON-LD, Microdata ve RDFa — ama pratikte tercih nettir. JSON-LD, sayfanın HTML'ine karışmadan bir script etiketi içinde durur; içerik değiştiğinde işaretleme kırılmaz, işaretleme değiştiğinde sayfa düzeni bozulmaz. Google da bu biçimi öneriyor. Microdata ile yazılmış eski bir siteyi yenilerken JSON-LD'ye taşımak, bakım maliyetini tek başına yarıya indirir.

Tek kural: işaretlemede yazan her şey sayfada da görünür olmalıdır. Sayfada olmayan bir fiyatı, olmayan bir puanı ya da olmayan bir adresi işaretlemeye yazmak yalnızca zengin sonuç kaybettirmez; yapılandırılmış veri yaptırımlarının doğrudan hedefi budur.

Hangi tipler gerçekten gerekli?

schema.org sözlüğünde sekiz yüzden fazla tip var ve bunların büyük kısmı kurumsal bir siteyi hiç ilgilendirmez. Kullanılacak küme küçüktür ve sırası bellidir:

Düğümleri @id ile nasıl birbirine bağlarım?

Bu bölüm, işaretlemeyi 'eklenmiş' olmakla 'çalışıyor' olmak arasındaki farktır. Çoğu sitede üç ayrı script etiketi bulunur: biri Organization, biri WebPage, biri Article. Üçü de geçerlidir, üçü de doğrulayıcıdan geçer ve üçü de birbirinden habersizdir. Makinenin gördüğü şey bir kurum değil, ilişkisiz üç kayıttır.

Çözüm, her düğüme kalıcı bir kimlik (@id) vermek ve düğümleri bu kimlikler üzerinden birbirine referans göstermektir. @id bir adres gibi yazılır ve o kurum ya da sayfa için sitenin ömrü boyunca değişmez. Hepsini tek bir @graph dizisinde toplamak, tarayıcıya tek istek ve tek blok hâlinde tutarlı bir tablo sunar.

<script type="application/ld+json">
{
  "@context": "https://schema.org",
  "@graph": [
    {
      "@type": "Organization",
      "@id": "https://example.com/#organization",
      "name": "Kuzey Mobilya",
      "url": "https://example.com/",
      "logo": {
        "@type": "ImageObject",
        "url": "https://example.com/logo.png"
      },
      "telephone": "+902121234567",
      "address": {
        "@type": "PostalAddress",
        "streetAddress": "Atatürk Mah. 12. Sok. No: 4",
        "addressLocality": "Ümraniye",
        "addressRegion": "İstanbul",
        "postalCode": "34760",
        "addressCountry": "TR"
      },
      "sameAs": [
        "https://www.linkedin.com/company/kuzeymobilya",
        "https://www.instagram.com/kuzeymobilya"
      ]
    },
    {
      "@type": "WebSite",
      "@id": "https://example.com/#website",
      "url": "https://example.com/",
      "name": "Kuzey Mobilya",
      "inLanguage": "tr-TR",
      "publisher": { "@id": "https://example.com/#organization" }
    },
    {
      "@type": "WebPage",
      "@id": "https://example.com/urunler/ofis-koltuklari#webpage",
      "url": "https://example.com/urunler/ofis-koltuklari",
      "name": "Ofis koltukları",
      "inLanguage": "tr-TR",
      "isPartOf": { "@id": "https://example.com/#website" },
      "about": { "@id": "https://example.com/#organization" }
    }
  ]
}
</script>

FAQ işaretlemesi hâlâ işe yarıyor mu?

Zengin sonuç olarak hayır. Google, 14 Eylül 2023'te FAQ zengin sonuçlarını 'tanınmış, yetkili devlet ve sağlık siteleri' ile sınırladı; sıradan bir kurumsal sitenin arama sonucunda açılır soru listesi görmesi artık beklenmiyor. Bu tarihten önce yazılmış her rehber bu konuda yanlış bilgi veriyor ve Türkiye'de hâlâ 'SSS işaretlemesiyle sonuçta iki kat yer kaplayın' diye satış yapılıyor.

Makine anlaması açısından ise evet, yazmaya değer. FAQPage işaretlemesi soru-cevap sınırlarını açıkça çizer ve üretken motorlar için bu sınır değerlidir: cevabın nerede başlayıp nerede bittiği belirsiz olmaz, pasaj temiz alınır. Yani işaretlemeyi yazın, ama gerekçesi zengin sonuç değil, alıntılanabilirlik olsun.

Schema markup validator ile işaretlemeyi nasıl doğrularım?

İki ayrı araç var ve ikisi farklı sorulara cevap veriyor; yalnızca birini kullanmak en sık yapılan denetim hatasıdır.

• Rich Results Test, yalnızca Google'ın zengin sonuç ürettiği tipleri denetler. Organization ya da WebPage yazdıysanız araç 'uygun öğe bulunamadı' der; bu bir hata değil, aracın kapsamıdır.
• Schema Markup Validator, grafiğin tamamını okur ve tip/alan hatalarını gösterir. Varlık grafiğinizi görmek istiyorsanız kullanacağınız araç budur.
• Search Console'un Zengin Sonuçlar raporu, laboratuvar testinden farklı olarak canlı sayfalarda Google'ın gerçekten ne gördüğünü söyler — ve iki araçla gördüğünüz arasında fark varsa doğru olan budur.
• Sayfa JavaScript ile işaretleme ekliyorsa, HTML kaynağında değil işlenmiş sayfada görünür; denetimi işlenmiş hâl üzerinden yapmak gerekir.

En sık yapılan beş hata nedir?

• Sayfada görünmeyen bilgiyi işaretlemeye yazmak. Görünmeyen fiyat, görünmeyen puan, görünmeyen adres — yaptırımların doğrudan hedefi.
• Her sayfaya ayrı bir Organization bloğu koymak. Aynı kurumun birbirinden azıcık farklı yirmi kaydı, tek tutarlı kayıttan zayıftır.
• Kendi ürettiğiniz puanı aggregateRating olarak yayımlamak. Kendi hakkında kendi verdiği puan, doğrulanamaz bir iddiadır ve sayfanın tamamının güvenilirliğini düşürür.
• @id vermemek ya da @id'yi sayfa yenilendiğinde değiştirmek. Kimliği değişen düğüm, motorun daha önce çözdüğü varlıkla bağını kaybeder.
• Şablonda kalan örnek değerler. 'streetAddress: 123 Main St' satırı, kurulum sırasında unutulup canlıya çıktığında kurumun adresini yanlış beyan eder.